BÀI TUYÊN TRUYỀN HƯỚNG DẪN CHA MẸ CHUẨN BỊ CHO TRẺ 5 TUỔI SẴN SÀNG VÀO LỚP 1

Kính thưa các bậc phụ huynh!

Chỉ còn một thời gian ngắn nữa thôi là các con khối 5 tuổi sẽ bước sang một môi trường học tập hoàn toàn mới. Đó là trường tiểu học. Vì vậy, việc chuẩn bị tâm thế cho các con vào vào lớp 1 là việc vô cùng cần thiết và quan trọng.

Trong giai đoạn chuyển tiếp này trẻ thường phải đối mặt với nhiều sự thay đổi, đòi hỏi trẻ phải thích ứng như: Trẻ chuyển từ hoạt động chủ đạo là chơi sang hoạt động học tập. Theo đó, trẻ phải tự điều chỉnh cách học tập để phù hợp với cách dạy của giáo viên và cách học ở trường phổ thông. Sự thay đổi về môi trường hoạt động và nền nếp, thói quen sinh hoạt của trẻ từ những hoạt động khá tự do và các nhu cầu cá nhân được đáp ứng sang việc trẻ phải tuân thủ các quy tắc, các yêu cầu về kiến thức, kỹ năng trong mỗi tiết học, bài học được định lượng thành các yêu cầu bắt buộc đối với mỗi học sinh. Mặt khác, sự thay đổi về mối quan hệ giữa giáo viên và trẻ từ môi trường được quan tâm chu đáo, tỉ mỉ sang môi trường yêu cầu trẻ tự lập nhiều hơn. Đặc biệt là sự kỳ vọng của cha mẹ đối với trẻ về thành tích học tập, điểm số… điều đó vô tình tạo nên áp lực cho trẻ và cũng vì điều đó một số phụ huynh còn cho trẻ học trước chương trình lớp Một. Nếu giai đoạn phát triển này của trẻ không được quan tâm đúng mức và đúng cách sẽ dẫn tới trẻ có các hành vi như: Không thích đi học, tìm mọi lý do để trì hoãn việc đi học hoặc khóc lóc mỗi khi đi học; trẻ sợ phải tập viết, thường kêu mỏi tay, đau tay khi phải viết; trẻ ngủ không yên giấc, hay giật mình; trẻ sợ phải đi vệ sinh ở trường…
     Để hỗ trợ tốt cho trẻ 5 tuổi sẵn sàng vào học lớp 1, phụ huynh cần chuẩn bị cho trẻ một số nội dung sau:

     1. Rèn cho trẻ thói quen và một số kĩ năng cần thiết.

      * Thói quen và kỹ năng khi ăn uống:

– Thường xuyên rèn luyện và hình thành cho trẻ có thói quen: Chủ động, tự lập trong ăn uống để thích nghi với môi trường ở Tiểu học khi không có sự hỗ trợ nhiều của cô giáo như:

– Rèn cho trẻ có thói quen chuẩn bị đồ dùng, dụng cụ ăn uống và cất dọn sau khi ăn. Ví dụ: Sắp xếp bàn ăn, lấy bát, thìa, đũa,… trước khi ăn; ăn xong tự cất bát, thìa, thu dọn bàn ăn,….

– Hướng dẫn trẻ rửa tay trước khi ăn; tự xúc ăn, ăn xong tự cất bát thìa, súc miệng; không nói chuyện, không đi lại hay đùa nghịch trong khi ăn; tạo cho trẻ thói quen ngồi ăn vào vị trí quy định.

– Rèn cho trẻ thói quen ăn uống gọn gàng, sạch sẽ, biết nhặt thức ăn rơi vãi, biết tự lau miệng, vệ sinh sạch sẽ sau khi trẻ ăn, uống xong.

    * Thói quen và kỹ năng vệ sinh:

– Cần nhắc trẻ biết xin phép đi vệ sinh khi có nhu cầu; đi vệ sinh đúng nơi quy định; hướng dẫn trẻ có một số kỹ năng tự vệ sinh sau khi tiểu tiện, đại tiện (rửa, lau khô…); biết rửa tay bằng xà phòng hoặc nước diệt khuẩn sau khi đi vệ sinh và khi tay bẩn; biết mở và đóng vòi nước khi rửa tay…

      * Thói quen và kỹ năng tự phục vụ:

– Kỹ năng vệ sinh cá nhân (tự đánh răng, rửa mặt, chải đầu, buộc tóc,…);

– Rèn cho trẻ có kỹ năng biết thay, mặc, cởi, treo hoặc gấp quần áo; biết chuẩn bị và cất gọn đồ dùng trước và sau khi ngủ dậy (lấy chăn, gối; gấp chăn, biết tự đắp chăn khi lạnh…) để khi vào lớp Một trẻ biết và chủ động thực hiện trong các hoạt ở trường;  khi trẻ cảm thấy trời nóng trẻ nghĩ đế việc bỏ nón, cởi bớt áo…; kỹ năng mặc và cởi áo: Chuẩn bị cho bé 1 chiếc áo, hướng dẫn bé trải áo lên bàn, đưa tay trái cầm ống tay phải, tay phải luồn vào ống tay trái, sau đó đứng lên cài khuy áo từ dưới lên, gấp quần áo cất đi.       – Rèn cho trẻ biết xếp đồ chơi sau khi chơi xong, cất sách, chuyện sau khi “đọc”, biết cách tự sắp xếp góc riêng của mình (góc chơi, góc học tập…), để hình thành cho trẻ thói quen gọn gàng, ngăn nắp khi trẻ vào lớp Một.

– Rèn tính gọn gàng, ngăn nắp: Trẻ biết cách tự sắp xếp góc riêng của mình, nếu bày
ra thì phải dọn…

– Tập cho trẻ biết tự chuẩn bị đồ dùng, phương tiện cá nhân trước khi đi học. Phụ huynh cần chú ý quan sát và tham gia cùng trẻ để trẻ tự tin hơn thực hiện mọi việc phục vụ cho bản thân, biết giúp đỡ mọi người xung quanh là điều kiện thích ứng với cuộc sống sau này của trẻ.

– Hướng dẫn Phụ huynh trẻ rèn cho trẻ không chơi gần hồ, ao, sông, suối một mình; không sờ vào các thiết bị điện, nước sôi, thức ăn nóng; không tự sử dụng những dụng cụ sắc nhọn mà cần có sự hướng dẫn của người lớn để trẻ làm quen; không chơi dưới lòng đường, không chạy ra đường; không thò đầu, tay ra khỏi cửa xe ô tô, biết chấp hành luật giao thông; không nhận thức ăn, quà từ người lạ, không đi theo người lạ, không mở cửa cho người lạ; biết tránh xa những nơi nguy hiểm (các công trình đang xây dựng, nơi xảy ra hỏa hoạn, trạm biến áp, cột điện…).

– Hướng dẫn Phụ huynh giáo dục giới tính cho trẻ. Dạy trẻ nhận biết “vùng đồ bơi”; quy tắc “5 ngón tay” và biết cách bảo vệ, vệ sinh vùng kín; hướng dẫn bé gái cách ngồi, cách nằm khi mặc váy; giáo dục trẻ không để người khác nhìn thấy “vùng đồ bơi”; không nhìn, sờ vào “vùng đồ bơi” của người khác và không cho người khác nhìn thấy, sờ vào “vùng đồ bơi” của mình. Trẻ biết tự bảo vệ bản thân bằng cách hét to, giãy giụa hoặc từ chối khi bị xâm hại.

– Rèn cho trẻ biết cách báo cho cha mẹ, người thân hoặc gọi điện thoại trong tình huống khi gặp nguy hiểm. Ví dụ: dọa, xua đuổi, muốn người lạ nghe thấy thì nói to, rõ ràng; khi đang ẩn nấp tránh kẻ trộm đột nhập hoặc người nguy hiểm mà mình nghi ngờ thì gọi khẽ, chỉ đủ cho người lớn nghe thấy.

– Dạy trẻ biết từ chối những người có thể gây nguy hiểm để tự vệ như: Không mở cửa cho người lạ, không ăn hay uống bất cứ vật gì từ người lạ, không đi theo người lạ, không đưa thứ gì của mình theo yêu cầu của họ, không nói tên, số điện thoại của phụ huynh hoặc cô giáo cho người lạ…

– Hướng dẫn phụ huynh giúp trẻ nhận biết được mối nguy hiểm và kĩ năng tự bảo vệ bản thân khi bị người khác tấn công, khi tiếp xúc với người say rượu, biết tìm kiếm sự trợ giúp
trong những hoàn cảnh nguy hiểm: người phóng nhanh vượt ẩu, bị bắt cóc, tống tiền, khi
có cháy, bị kẹt thang máy hay bỏ quên trên ô tô, bị ấu dâm…

– Dạy cho trẻ khi tan học ở trường đứng ở một nơi mà phụ huynh và trẻ đã quy ước để chờ cha mẹ đến đón

        2. Chuẩn bị tâm thế cho trẻ sẵn sàng vào lớp Một

– Phu huynh phối hợp với nhà trường cho trẻ đi tham quan trường tiểu học.

         – Mua một số đồ dùng, dụng cụ học tập của trường tiểu học để cho trẻ làm quen (cặp sách, vở ô li, bút chì, bút mực, phấn, bảng, thước kẻ…);

– Tạo cho trẻ tính tự tin, kiên nhẫn, biết chờ đợi và chú ý trong khoảng thời gian nhất định để hoàn thành nhiệm vụ được giao (trong đó có nhiệm vụ học tập); tạo lập cho con một không gian học gọn gàng, sạch sẽ, hãy để con tự lựa chọn bàn học, tủ sách theo sở thích, từ đó con sẽ thích ngồi vào bàn học và luôn có ý thức giữ gìn, chăm chút cho góc học tập của mình.

– Phụ huynh tuyệt đối không gây áp lực cho trẻ mà phải nhẹ nhàng, ân cần, gần gũi, tạo cho trẻ tâm lí mỗi ngày đến trường là một ngày vui. Ngoài ra cũng cần khen trẻ, khuyến khích đúng lúc có tác dụng tích cực giúp trẻ tự tin hơn khi đến trường.

– Phụ huynh rèn luyện tính tập trung chú ý cho trẻ. Có thể giao cho con những việc cần sự kiên nhẫn thông qua các trò chơi, yêu cầu trẻ hoàn thành đúng theo thời gian quy định. Xây dựng cho trẻ một góc học tập gọn gàng, đẹp mắt phù hợp với điều kiện sẵn có của gia đình nhằm giúp trẻ thích thú với việc ngồi vào bàn học.

      * Chuẩn bị về mặt thể lực

Cần cho trẻ có một chế độ sinh hoạt, ăn uống, nghỉ ngơi, luyện tập một cách khoa học và hợp lý:

– Tăng cường tính tự lập trong việc giữ gìn vệ sinh cá nhân. Luyện tập thường xuyên khả năng vận động thô: chạy sức bền, trèo lên xuống thang, ném bóng, đá bóng…..

– Phát triển vận động tinh, sự khéo léo của đôi bàn tay, các giác quan, tự xỏ quai giày, tự cài nút áo, tự xếp quần áo sau khi thay đồ. Các thói quen này rất có ích cho trẻ hình thành tính độc lập, không phụ thuộc, ỷ lại vào người khác.

        * Chuẩn bị về ngôn ngữ

– Phụ huynh nên rèn luyện trẻ kỹ năng giao tiếp cho trẻ. Trong giao tiếp, việc giúp trẻ sử dụng thành thạo tiếng mẹ đẻ rất quan trọng cho việc trẻ học đọc, học viết khi vào lớp Một. Thực tế cho thấy, trẻ muốn học tốt các môn học khi vào lớp Một, thì trước tiên phải giỏi môn tiếng Việt.Vì vậy, phụ huynh thường xuyên tập cho trẻ nói đủ câu thông qua giao tiếp với các thành viên trong gia đình và những người xung quanh trẻ; phụ huynh nên nói chuyện nhiều với con để con có môi trường phát triển ngôn ngữ; đọc thơ, ca dao, đồng dao, kể chuyện cho con nghe; cho trẻ xem truyện tranh, đặc biệt là các truyện tranh có hình vẽ to và đẹp về đất nước Việt Nam, đọc cho trẻ nghe các câu chuyện ngắn.

– Sau đó, phụ huynh yêu cầu trẻ kể lại chuyện bằng ngôn ngữ riêng của trẻ, trẻ có thể giở lại từng trang và đọc đúng hàng chữ ở dưới tranh giống như trẻ biết chữ thật. Điều này rất cần thiết cho trẻ khi tri giác tranh ảnh để có vốn biểu tượng phong phú về cuộc sống, phát triển ngôn ngữ, cho trẻ làm quen nhớ dần các chữ cái, chữ số… điều đó sẽ giúp trẻ có khả năng ngôn ngữ tốt, tạo điều kiện thuận lợi cho trẻ học lớp Một .

       .Chuẩn bị cho việc học “đọc”:

– Phụ huynh cho trẻ nhận biết và phát âm chữ cái qua tranh, ảnh, bảng chỉ dẫn đồ dùng, dụng cụ trong gia đình…; dạy cho trẻ biết nói cả câu, phát âm đúng các âm, các tiếng, các từ, câu ngắn.

– Bước đầu hình thành ở trẻ kĩ năng đọc. Trẻ biết đọc 29 chữ cái Tiếng Việt. Cho trẻ làm quen cách đọc các từ, câu đơn giản như hướng dẫn trẻ đọc tên trẻ, gọi tên một số đồ vật được ghi trên những đồ dùng cá nhân, bảng chữ ghi tên đồ vật thường dùng như bút chì, thước kẻ, sách, vở…

       . Chuẩn bị cho việc học “viết”:

– Rèn cho trẻ ngồi học đúng cách.

– Phụ huynh cần tạo điều kiện cho trẻ tập tô, đồ các chữ cái, sao chép một số kí hiệu, chữ cái, tên của mình, tô, đồ, nặn, vẽ, xếp chữ cái ở bất cứ thời điểm, điều kiện thích hợp; dạy trẻ tư thế ngồi, cầm bút đúng cách, làm quen với cách tô, cách viết từ trái sang phải, từ trên xuống dưới. Phụ huynh giúp trẻ tự nhận ra tên của trẻ được viết trên giấy hay bảng.

Nên cho trẻ làm quen chữ qua hình ảnh hoặc trò chơi để giúp trẻ dễ nhớ và nhớ lâu hơn. Phụ huynh có thể sử dụng nhiều trò chơi để giúp trẻ làm quen chữ cái như:

+ Tìm chữ cái đã học qua trò chơi tìm đúng nhà;

+ Chữ cái gì biến mất;

+ Bù chữ còn thiếu;

+ Gạch chân chữ cái;+

+ Đồ chữ;

+ Sao chép chữ;

+ Ô chữ bí mật;

     * Chuẩn bị cho trẻ về kiến thức:

Chuẩn bị về kiến thức cho trẻ giai đoạn lứa tuổi mầm non có một ý nghĩa quan trọng đối với việc chuẩn bị tâm thế sẵn sàng đi học cũng như tập cho trẻ làm quen với những sinh hoạt gần gũi với hoạt động học tập. Vì vậy, trẻ cần phải có sự rèn luyện về các thao tác trí tuệ, có sự hiểu biết vể bản thân, gia đình, môi trường xung quanh, các biểu tượng về thời gian, không gian đồng thời có kỹ năng thực hiện hoạt động trí óc như biết so sánh, phân tích, tổng hợp….

      . Cho trẻ nhận biết một số kiến thức về toán sơ đẳng:

– Phụ huynh dạy trẻ nhận biết, đếm thành thạo đến 10, biết so sánh, thêm bớt tạo nhóm có số lượng 10, phân chia, tách, gộp 10 đối tượng thành 2 nhóm và biết kết quả các nhóm; nhận biết các chữ số 1 – 10 và các số liền trước, liền sau, cung cấp cho trẻ biết … thông qua các đồ dùng, phương tiện… trong gia đình;

– Trong sinh hoạt hàng ngày, phụ huynh rèn cho trẻ khả năng định hướng trong không gian và thời gian; xác định vị trí trong không gian (trên – dưới, trước – sau, phải – trái) bản thân mình và đối tượng khác; xác định được thời gian (hôm nay – hôm qua – ngày mai; các thời điểm trong ngày: sáng – trưa – chiều tối; các thứ trong tuần; các ngày trong tháng; các tháng trong năm…); biết ước tính quá khứ, hiện tại và tương lai (biết được “bây giờ”, “lát nữa”, “hôm qua”, “hôm nay”, “ngày mai” “năm ngoái”, “năm nay” “sang năm”…). Giúp cho trẻ một số kiến thức về đo lường (cao – thấp, dài – ngắn,… ).

       . Cho trẻ nhận biết một số kiến thức khoa học, tự nhiên, xã hội:

– Phụ huynh giúp cho trẻ nhận biết về các sự vật, hiện tượng xung quanh như nắng, mưa, nóng, lạnh; các mùa trong năm (xuân, hạ, thu, đông)…; Dạy trẻ biết các bộ phận của cơ thể người; tìm hiểu về động vật, thực vật, một số hiện tượng tự nhiên; khám phá về xã hội: tìm hiểu về bản thân, gia đình, họ hàng cộng đồng, thứ bậc trong gia đình, một số nghề phổ biến trong xã hội, các danh lam thắng cảnh và các ngày hội, ngày lễ trong năm…

      * Chuẩn bị cho trẻ về mặt tình cảm – xã hội:

Sự phát triển các mặt tình cảm – xã hội là tiền đề quan trọng cho việc học và phát triển toàn diện nhân cách của trẻ. Chính việc phát triển tính tự tin, tự trọng, thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập; khả năng tập trung, chấp hành những quy định chung và sự chỉ dẫn của người lớn (phù hợp với lứa tuổi của trẻ) là vô cùng thiết yếu giúp trẻ học tập tốt ở trường phổ thông sau này. Khi trẻ tự tin vào chính bản thân mình, trẻ sẽ học được cáchchủ độngđộc lập trong việc thực hiện các nhiệm vụ đến cùng. Vì vậy, hãy để trẻ tự làm và người lớnchúng ta là người khích lệ trẻ.

Phụ huynh giúp cho trẻ ý thức về bản thân như đặt các câu hỏi để kích thích trẻ biểu lộ những suy nghĩ, cảm xúc của mình thông qua tranh ảnh, hình vẽ, thơ, truyện; khuyến khích trẻ chơi phân vai với các bạn hàng xóm cùng lứa tuổi; hướng dẫn cho trẻ có thói quen tự phục vụ bản thân.

Thường xuyên nhắc nhở trẻ ý thức và thái độ cư xử phù hợp đối với người thân trong gia đình như ông, bà, bố, mẹ, anh, chị, em, chú, bác và những người xung quanh… Dạy trẻ biết quan tâm, chia sẻ, ứng xử với mọi người xung quanh lễ phép, kính trọng người lớn, đoàn kết thân ái với bạn bè, thông cảm thương xót những người bất hạnh, biết được vị trí của mình trong gia đình và trong xã hội (là con ai, cháu ai, em hay anh chị của ai, là học sinh lớp nào…) và cách ứng xử phù hợp với vai trò của mình.

Dạy con biết chơi hòa đồng với các bạn. Phụ huynh nên nhắc nhở con chơi hòa đồng với các bạn, chia sẻ đồ chơi, đồ ăn với các bạn ngay từ khi còn nhỏ để con luôn được sống trong tập thể, không bị tách biệt.

Giáo dục hành vi và quy tắc ứng xử xã hội trong sinh hoạt ở gia đình, cộng đồng gần gũi như giáo dục trẻ biết quan tâm bảo vệ môi trường, nhận biết và thể hiện cảm xúc, tình cảm với con người, sự vật và hiện tượng xung quanh…

     * Chuẩn bị về thẩm mỹ cho trẻ:

– Phụ huynh giáo dục cho trẻ biết cảm thụ cái đẹp thông qua trang phục, đồ dùng đồ chơi, phong cảnh thiên nhiên nơi mình đang sống hoặc những nơi mà trẻ được đến…;

– Cho trẻ vẽ theo ý thích, tô màu mà chúng thích;

– Cho trẻ cắm hoa, trang trí nhà cửa, phòng riêng của trẻ;

– Cho trẻ nghe, hát các bài hát phù hợp với lứa tuổi…

Trên đây là một số nội dung để phụ huynh phối hợp với nhà trường trong việc chuẩn bị tâm thế cho các con 5 tuổi sẵn sàng vào lớp 1.

                       Kính chúc các bậc phụ huynh học sinh thành công trong việc chuẩn bị tâm thế tốt cho trẻ vào lớp 1! 

                                                                                                                                                                 Theo nguồn tin GV Hoàng Thị Thu Hương

None